Асветніцкія традыцыі cкарынавай кнігі
Аннотация
Разглядаюцца асветніцкія традыцыі выдавецкай дзейнасці Францыска Скарыны ў кантэксце еўрапейскага Рэнесансу. Аналізуецца сінтэз візантыйска-славянскіх і заходнееўрапейскіх кніжных традыцый у яго выданнях. Асаблівая ўвага надаецца гуманістычнаму кірунку прадмоў і пасляслоўяў Скарыны, якія сталі падмуркам для развіцця беларускай літаратурнай мовы і нацыянальнай самасвядомасці. Даследуецца ўплыў скарынавай кнігі на станаўленне кірылічнага кнігадрукавання і пашырэнне адукаванасці ва Усходняй Еўропе.
Ключевые слова
Об авторе
І. П. КлімаўБеларусь
Клімаў Ігар Паўлавіч, дацэнт кафедры беларускай і замежнай філалогіі, кандыдат філалагічных навук, дацэнт
Список литературы
1. Алексютовіч, М. А. Скарына, яго дзейнасць і светапогляд / М. А. Алексютовіч. – Мінск: Выд-ва АН БССР, 1958. – 145 с.
2. Владимиров, П. В. Доктор Франциск Скорина: его переводы, печатные издания и язык / П. В. Владимиров. – СПб., 1888. – 389 с.
3. Булыка, А. М., Жураўскі, А. І., Свяжынскі, У. М. Мова выданняў Францыска Скарыны / А. М. Булыка, А. І. Жураўскі, У. М. Свяжынскі. – Мінск : Навука і тэхніка, 1990. – 253 с.
4. Галенчанка, Г. Я. Францыск Скарына – беларускі і ўсходнеславянскі першадрукар / Г. Я. Га ленчанка. – Мінск : Навука і тэхніка, 1993. – 286 с.
5. Жураўскі, А. І. Гісторыя беларускай літаратурнай мовы : у 2 т. / АН БССР, Ін-т мовазнаўства імя Я. Коласа / А. І. Жураўскі. – Мінск : Навука і тэхніка, 1967. – 369 с.
6. Каўка, А. К. Тут мой народ: Францішак Скарына і беларуская літаратура XVI – пачатку XX стст. / А. К. Каўка. – Мінск : Мастацкая літаратура, 1989. – 255 с.
7. Клімаў, І. П. Скарынінскі тып шрыфту // Беларуская лінгвістыка. – 1994. – Вып. 44. – С. 42–46.
8. Клімаў, І. П. Вывучэнне крыніц і перакладу Апостала (Вільня, 1525) Ф. Скарыны ў навуцы // Матэрыялы ХXІ Міжнародных кнігазнаўчых чытанняў, Мінск, 17–18 красавіка 2025 г. / І. П. Клімаў. – Мінск, 2025. – С. 91–102.
9. Лабынцаў, Ю. Пачатае Скарынам: беларуская друкаваная літаратура эпохі Рэнесансу / Ю. Лабынцаў. – Мінск : Мастацкая літаратура, 1990. – 333 с.
10. Люблинский, В. С. На заре книгопечатания : пособие для учителей / В. С. Люблинский. – Ленинград : Учпедгиз, 1959. – 160 с.
11. Мечковская, Н. Б. «Рускыми словами а словенскым языком»: (О языковом сознании Франциска Скорины) // Russіan Lіnguіstіcs / Н. Б. Мечковская. – 1989. – № 13. – С. 245–256.
12. Немировский, Е. Л. Франциск Скорина: жизнь и деятельность белорусского просветителя / Е. Л. Немировский. – Минск, 1990. – 597 с.
13. Паруков, А. А. Языковые особенности непереводных изданий Скорины : автореф. дисс. ... канд. филол. наук / А. А. Паруков. – Минск, 1976. – 19 с.
14. Піотуховіч, М. Францішак Скарына і яго літаратурная дзейнасьць // 400-лецьце беларускага друку / М. Піотуховіч. – Менск, 1926. – С. 157–179.
15. Порецкий, Я. И. Скорина и Лютер: сравнительный анализ переводов Библии // Кнiжная культура Беларусi. Да 500-годдзя з дня нараджэння Ф. Скарыны (зб. навук. прац) / Я. И. Порецкий. – Miнск : Выд-ва АН БССР, 1991. – С. 26–39.
16. Темчин, С. Ю. Издания Франциска Скорины: источники, интерпретации, бытование (науч. монограф.) / Ин-т литовского языка / С. Ю. Темчин. – Вильнюс : Baltijos kopija, 2022. – 428 с.
17. Сацута, И. В. Формы глаголов в переводных изданиях Ф. Скорины : автореф. дисс. ... канд. филол. Наук / И. В. Сацута. – Минск, 1985. – 19 с.
18. Усовіч, К. С. Крыніцы Ф. Скарыны // Скарына і наш час : мат-лы І міжнар. навук. канф. / К. С. Усовіч. – Гомель, 1999. – С. 63–69.
19. Шакун, Л. М. Нарысы гісторыі беларускай літаратурнай мовы: дапам. для філал. фак-таў ВНУ / Л. М. Шакун. – Мінск : Дзярж. вуч.-педаг. выд-ва Мін-ва асветы БССР, 1960. – 222 с.
20. Шицгал, А. Г. Русский гражданский шрифт: 1708–1958 / А. Г. Шицгал. – М., 1959. 280 с.
21. Шматов, В. Ф. Искусство книги Франциска Скорины / В. Ф. Шматов. – М., 1990. – 208 с.
22. Шчакаціхін, М. Гравюры і кніжныя аздобы ў выданнях Францішка Скарыны // 400-лецьце беларускага друку / М. Шчакаціхін. – Менск, 1926. – С. 180–227.
23. Яскевіч, А. А. Словам скароны свет / А. А. Яскевіч. – Мінск : [б. в.], 1995. – 129 с.
24. Deluga, W. W poszukіwanіu źródeł і іnspіracjі іlustracjі drzeworytnіczych do wydań Francіszka Skoryny // 480 год беларускага кнігадрукавання : матэрыялы Трэціх Скарынаўскіх чытанняў / W. Deluga. – Мінск, 1998. – С. 99–109.
25. Murko, M. Vorbilder der Petrinischen Reform der cyrillischen Schrift // Archiv für slavische Philologie / М. Murko. – 1890. – Bd. 12. – S. 639–640.
26. Pejčev, B. Kyrіllіscher Buchdruck іn Tübіngen / Urach (16. Jahrchundert) und іn Rom (17. Jahrhundert) // Eіn Leben zwіschen Laіbach und Tübungen: Prіmus Truber und seіne Zeіt. Іntentіonen, Verlauf und Folgen der Reformatіon іn Würtemberg und Іnnenösterreіch. / Hrgb. Rolf-Dіeter Kluge. – München, 1995. – S. 489–491.
27. Rothe, H. Des Franziscus Skorina Apostolos, Wilna 1525: Zu Quellen und Stil // Slavia. – Sv. 70 – 2001. – S. 457–478.
28. Rothe, Н. Zum Apostolos, Wilna 1525. Seine Erforschung und seine Quellen // Biblija ruska: vyložena doktorom Franciskom Skorinoju, Prag 1517–1519 : Kommentare : Apostol, Wilna 1525, Facsimile und Kommentar / Hrsg: H. Rothe, F. Scholz. – Padeborn; Munchen; Wien; Zurich: Ferdinand Schöningh, 2002. – S. 952–1035. (Biblia Slavica. – Serie III: Ostslavische Bibeln. – Bd. 1.)
29. Sielviasiuk, V. The Portrait of Francis Skaryna // Запісы БІНіМ. – 1994. – № 21. – С. 25–51.
Рецензия
Для цитирования:
Клімаў І.П. Асветніцкія традыцыі cкарынавай кнігі. Библиотечный мир. 2026;(2):52-58.
For citation:
Klimau I. Educational traditions of skaryna’s book. Library World. 2026;(2):52-58. (In Russ.)
JATS XML